AI w 2026 roku. Jak przygotować firmę do wdrożenia – AI Act a infrastruktura krytyczna.

Kiedy system AI staje się systemem wysokiego ryzyka?

AI Act (rozporządzenie UE 2024/1689) wprowadza klasyfikację systemów sztucznej inteligencji według poziomu ryzyka. Jeżeli system wspiera funkcjonowanie infrastruktury krytycznej – automatycznie trafia do kategorii wysokiego ryzyka.

Infrastrukturą krytyczną są m.in. systemy związane z:

  • energią, gazem, wodą i ciepłem,
  • transportem i ruchem drogowym,
  • sieciami cyfrowymi,
  • zarządzaniem bezpieczeństwem procesów operacyjnych.

W praktyce oznacza to jedno: jeżeli AI wpływa na ciągłość działania kluczowych usług, podlega najbardziej rygorystycznym obowiązkom.

Grafika wygenerowana przez sztuczną inteligencję (AI). Ma charakter ilustracyjny i nie przedstawia rzeczywistych osób, miejsc ani zdarzeń.

Co oznacza „wysokie ryzyko” w AI Act?

Systemy wysokiego ryzyka muszą spełniać wymagania z art. 8–15 AI Act. Najważniejsze z nich:

1. Zarządzanie ryzykiem przez cały cykl życia

  • identyfikacja zagrożeń dla zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych,
  • ciągłe monitorowanie po wdrożeniu,
  • działania ograniczające ryzyko (techniczne i organizacyjne).

2. Kontrola jakości danych
Dane treningowe, walidacyjne i testowe muszą być:

  • adekwatne i reprezentatywne,
  • wolne od błędów,
  • analizowane pod kątem stronniczości i luk.

3. Dokumentacja techniczna
Musi powstać przed wprowadzeniem systemu do użycia i umożliwiać organom ocenę zgodności.

4. Rejestrowanie zdarzeń (logi)
System powinien automatycznie zapisywać istotne zdarzenia, aby umożliwić analizę działania i wykrywanie incydentów.

5. Przejrzystość działania
Użytkownik musi rozumieć:

  • jak działa system,
  • jakie ma ograniczenia,
  • jakie ryzyka wiążą się z jego użyciem.

6. Nadzór człowieka
Operator musi mieć możliwość:

  • monitorowania działania,
  • zatrzymania systemu,
  • zakwestionowania jego wyników.

7. Cyberbezpieczeństwo i stabilność
System musi być odporny na:

  • błędy i awarie,
  • manipulację danymi,
  • ataki zewnętrzne.

Kto odpowiada za zgodność z AI Act?

AI Act rozkłada odpowiedzialność na cały łańcuch:

Dostawca

  • ocena zgodności i oznakowanie CE,
  • deklaracja zgodności UE,
  • system zarządzania jakością,
  • przechowywanie dokumentacji przez 10 lat,
  • monitorowanie działania po wdrożeniu.

Importer i dystrybutor

  • weryfikacja zgodności systemu przed wprowadzeniem na rynek.

Podmiot stosujący (firma korzystająca z AI)

  • używanie zgodnie z instrukcją,
  • nadzór człowieka,
  • kontrola jakości danych wejściowych,
  • zgłaszanie incydentów,
  • przechowywanie logów przez co najmniej 6 miesięcy.

Jeżeli ktoś zmienia przeznaczenie systemu lub istotnie go modyfikuje – przejmuje obowiązki dostawcy.

Ocena wpływu na prawa podstawowe – nowy obowiązek

W niektórych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie oceny skutków dla praw podstawowych. Dokument powinien obejmować:

  • cel i kontekst użycia systemu,
  • zakres i częstotliwość stosowania,
  • grupy osób narażonych na ryzyko,
  • możliwe szkody,
  • środki nadzoru i kontroli.

To obszar, w którym najczęściej pojawiają się błędy – firmy wdrażają AI operacyjnie, ale nie przygotowują się prawnie.

Dlaczego AI Act to realne ryzyko dla biznesu?

AI Act nie dotyczy tylko producentów technologii. Odpowiada również firma, która:

  • wykorzystuje AI w procesach operacyjnych,
  • kupuje system i używa go w działalności,
  • integruje AI z własnymi rozwiązaniami.

Brak zgodności oznacza ryzyko:

  • sankcji finansowych,
  • wstrzymania systemu,
  • odpowiedzialności za naruszenia praw podstawowych,
  • utraty kontraktów (szczególnie w sektorze publicznym i infrastrukturalnym).

Podsumowanie

AI Act wprowadza model odpowiedzialności za cały cykl życia systemu – od projektu, przez wdrożenie, po codzienne używanie. Największe ryzyko nie wynika z technologii, ale z braku przygotowania organizacyjnego i prawnego.

Firmy, które przygotują się wcześniej:

  • ograniczą ryzyko sankcji,
  • zwiększą wiarygodność,
  • zyskają przewagę w przetargach i projektach regulowanych.

Potrzebujesz wdrożyć AI zgodnie z AI Act?

Jeżeli Twoja firma:

  • korzysta z systemów AI lub planuje ich wdrożenie,
  • działa w obszarze infrastruktury krytycznej lub usług kluczowych,
  • przygotowuje produkt AI na rynek UE,

warto przeprowadzić audyt zgodności przed kontrolą, a nie po incydencie.

Pomagamy w:

  • kwalifikacji systemu (czy to AI wysokiego ryzyka),
  • audycie zgodności z AI Act,
  • przygotowaniu dokumentacji i procedur,
  • ocenie wpływu na prawa podstawowe,
  • kompleksowym wdrożeniu wymagań w organizacji.

Skontaktuj się z nami – wdrożenie AI Act jest tańsze przed problemem niż po nim.
Jeśli Twoja firma potrzebuje wsparcia – skontaktuj się z nami – Pomożemy Ci od A do Z.
Tel.: 517 373 774
Email: kruszewski.biuroprawne@gmal.com

Dodaj komentarz